Po zimie jedna zdrowa pelargonia może dostarczyć kilka, a nawet kilkanaście nowych roślin na balkon lub taras. Pokażę, jak zrobić sadzonki pelargonii z pędów wierzchołkowych, kiedy je pobrać, jak przygotować podłoże oraz co robić, aby młode rośliny szybko się ukorzeniły i nie zgniły.
Najprostszy sposób daje nowe rośliny w kilka tygodni
- Termin: najlepsza jest wczesna wiosna, gdy przezimowana pelargonia zaczyna wypuszczać nowe pędy.
- Pęd: wybierz zdrowy, niekwitnący fragment długości około 8-12 cm z 2-4 węzłami.
- Podłoże: lekkie i przepuszczalne, na przykład mieszanka ziemi z perlitem lub piaskiem w proporcji 1:1.
- Warunki: jasne miejsce bez ostrego słońca, temperatura około 18-24°C i lekko wilgotne podłoże.
- Ukorzenianie: zwykle trwa 2-6 tygodni, zależnie od terminu, odmiany i warunków.
Kiedy pobierać sadzonki z pelargonii
Najpewniejszy termin przypada na koniec lutego, marzec i początek kwietnia. Wtedy roślina mateczna, przechowywana przez zimę w jasnym i chłodnym miejscu, zaczyna się wybudzać. Nowe pędy są jędrne, ale jeszcze niezdrewniałe, więc łatwo tworzą korzenie.
Można rozmnażać pelargonie także latem, zwłaszcza od lipca do początku września. W tym okresie pędy są silne i dobrze odżywione, jednak trzeba wybierać fragmenty, które nie mają kwiatów ani pąków. Kwitnący pęd kieruje energię w kwiaty, a nie w tworzenie korzeni.
Do rozmnażania wybieram zawsze roślinę zdrową, bez plam na liściach, miękkich fragmentów łodygi i śladów szkodników. Sadzonka jest kopią rośliny matecznej, dlatego słaba lub chora pelargonia może przekazać młodym roślinom nie tylko kolor kwiatów, lecz także problemy z kondycją.
Jaki pęd nadaje się najlepiej
- powinien być zielony, sprężysty i niezdrewniały,
- najlepiej, aby miał około 8-12 cm długości,
- na łodydze powinny znajdować się co najmniej 2-3 węzły, czyli zgrubienia, z których wyrastają liście,
- nie powinien być bardzo cienki, wyciągnięty ani uszkodzony,
- najlepiej pobierać go z wierzchołka zdrowego pędu.
W przypadku pelargonii wielkokwiatowych ukorzenianie może przebiegać wolniej. Dobrze sprawdzają się wtedy pędy lekko zdrewniałe u nasady, ale nadal zielone na końcu. Nie wybieram starych, twardych łodyg z dolnej części krzewu, bo zwykle trudniej tworzą korzenie.
Pobieranie i sadzenie sadzonek krok po kroku
Do pracy potrzebujesz ostrego noża lub sekatora, małej doniczki z odpływem, lekkiego podłoża i opcjonalnie ukorzeniacza do sadzonek zielnych. Narzędzie powinno być czyste. Tę prostą czynność często się pomija, a właśnie zabrudzony sekator może przenieść choroby z jednej rośliny na drugą.
- Podlej roślinę mateczną dzień wcześniej. Dzięki temu pędy będą lepiej nawodnione, ale nie mokre i wiotkie.
- Odetnij pęd tuż pod węzłem. Dolna część sadzonki powinna mieć około 8-12 cm długości.
- Usuń dolne liście. Zostaw 2-3 liście na szczycie, a wszystkie, które znalazłyby się pod powierzchnią podłoża, usuń.
- Usuń kwiaty i pąki. Nawet mały pąk odbiera sadzonce energię potrzebną do ukorzeniania.
- Opcjonalnie zastosuj ukorzeniacz. Zanurz w nim tylko dolny fragment pędu i strząśnij nadmiar proszku.
- Posadź sadzonkę na głębokość około 2-3 cm. W podłożu powinien znaleźć się przynajmniej jeden węzeł.
- Delikatnie dociśnij ziemię i podlej małą ilością wody. Podłoże ma osiąść wokół łodygi, ale nie może zamienić się w błotnistą masę.
Nie zostawiaj sadzonki na długo bez podłoża po wykonaniu cięcia. Pelargonia nie wymaga kilkugodzinnego przesuszania końcówki, a świeżo posadzony pęd łatwiej utrzyma właściwe uwodnienie. Jeśli przygotowujesz kilka sztuk, zachowaj między nimi kilka centymetrów odstępu, aby liście się nie stykały.
Czy ukorzeniacz jest konieczny
Nie. Pelargonie zazwyczaj ukorzeniają się bez dodatkowych preparatów, dlatego przy kilku sadzonkach można spokojnie z niego zrezygnować. Ukorzeniacz jest dodatkiem, nie warunkiem powodzenia. Większą różnicę robi świeży pęd, czyste narzędzie i przepuszczalne podłoże.
Jeśli roślina rośnie wolno albo sadzonki pobierasz poza optymalnym terminem, preparat może pomóc, ale nie naprawi błędów związanych z przelewaniem lub brakiem światła. Nie należy też wsypywać dużej ilości proszku na łodygę, ponieważ nadmiar może utrudniać prawidłowy kontakt z podłożem.
Podłoże i warunki, które sprzyjają korzeniom
Najbezpieczniej ukorzeniać pelargonie bezpośrednio w lekkiej mieszance. Dobra będzie ziemia do wysiewu i pikowania połączona z perlitem, piaskiem albo drobnym żwirkiem w proporcji około 1:1. Doniczka musi mieć otwór odpływowy, ponieważ stojąca woda szybko prowadzi do gnicia dolnej części pędu.
| Metoda | Co daje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Ukorzenianie w podłożu | Korzenie od początku rozwijają się w miejscu docelowym i łatwiej znoszą przesadzanie. | Trudniej zauważyć moment, w którym zaczynają się tworzyć. |
| Ukorzenianie w wodzie | Proces jest widoczny, a metoda nie wymaga specjalnego podłoża. | Korzenie wodne mogą gorzej znieść przeniesienie do ziemi, a stojąca woda sprzyja gniciu. |
Sam wybieram ukorzenianie w ziemi, bo młoda pelargonia od razu buduje system korzeniowy przystosowany do dalszej uprawy. Woda może być rozwiązaniem awaryjnym, ale trzeba ją wymieniać co kilka dni, a sadzonkę przenieść do podłoża zaraz po pojawieniu się korzeni.
Światło, temperatura i wilgotność
Pojemnik ustaw w jasnym miejscu, lecz z dala od bezpośredniego południowego słońca. Najlepsza jest temperatura około 20-22°C, choć ukorzenianie może przebiegać także w zakresie 18-24°C. Zbyt zimny parapet spowalnia tworzenie korzeni, a mocne słońce szybko przegrzewa małą doniczkę.
Podłoże powinno być lekko wilgotne, nie mokre. Podlewaj dopiero wtedy, gdy wierzch zacznie przesychać, używając niewielkiej ilości wody. Zraszanie liści nie jest konieczne, a przy słabej wentylacji może zwiększać ryzyko chorób.
Pelargonii nie trzeba szczelnie przykrywać folią. Przy suchej atmosferze można użyć przezroczystego woreczka lub pojemnika, ale z otworami wentylacyjnymi i regularnym wietrzeniem. Wilgotne, zamknięte środowisko bez przewiewu częściej szkodzi, niż pomaga, szczególnie gdy liście dotykają osłony.
Jak rozpoznać ukorzenienie i co robić później
Pierwsze korzenie zwykle pojawiają się po 2-3 tygodniach, ale niektóre odmiany potrzebują 4-6 tygodni. Dobrym sygnałem jest pojawienie się nowego liścia albo wyraźny opór przy bardzo delikatnym poruszeniu sadzonki. Nie wyciągaj jej z ziemi tylko po to, aby sprawdzić korzenie, bo łatwo uszkodzić młode przyrosty.
Gdy sadzonka zacznie rosnąć, stopniowo zwiększaj ilość światła i ogranicz osłonę, jeśli była stosowana. Po kilku tygodniach przesadź ją do osobnej doniczki o średnicy około 8-10 cm, wypełnionej żyznym, ale przepuszczalnym podłożem.
Z nawożeniem poczekaj, aż roślina wyraźnie ruszy ze wzrostem. Na początku wystarczą jej zapasy zgromadzone w pędzie i świeża ziemia. Zbyt wczesna dawka nawozu może uszkodzić delikatne korzenie, zamiast przyspieszyć rozwój.
Przeczytaj również: Lilie ogrodowe - które grupy wybrać do swojego ogrodu?
Jak uzyskać gęsty krzaczek
Kiedy młoda pelargonia ma kilka par zdrowych liści, można uszczknąć jej wierzchołek. Zabieg pobudza rozwój pędów bocznych i sprawia, że roślina nie rośnie tylko w górę. Ja wykonuję go dopiero po dobrym ukorzenieniu, ponieważ zbyt wczesne uszczykiwanie niepotrzebnie osłabia sadzonkę.
Na balkon przenieś młode rośliny dopiero po zahartowaniu. Przez około tydzień wystawiaj je na zewnątrz na kilka godzin, początkowo w jasne, osłonięte miejsce. W polskich warunkach stałe ustawienie na balkonie zwykle planuje się po 15 maja, gdy ryzyko przymrozków jest dużo mniejsze.
Błędy, przez które sadzonki pelargonii nie chcą rosnąć
- Zbyt mokre podłoże - łodyga mięknie u podstawy, ciemnieje i zaczyna gnić.
- Brak odpływu w doniczce - nawet umiarkowane podlewanie może wtedy prowadzić do zastojów wody.
- Pobranie pędu z kwiatem - roślina skupia się na kwitnieniu, a nie na korzeniach.
- Za dużo liści - sadzonka traci przez nie więcej wody, zanim wykształci korzenie.
- Ostre słońce - mały pojemnik szybko się nagrzewa, a liście więdną.
- Zimny parapet - proces może zatrzymać się na wiele tygodni.
- Szczelna folia bez wietrzenia - wysoka wilgotność i brak ruchu powietrza sprzyjają pleśni.
- Sprawdzanie korzeni co kilka dni - wyjmowanie pędu uszkadza młode korzenie i opóźnia rozwój.
Najczęściej problemem nie jest brak ukorzeniacza, tylko połączenie dwóch skrajności: mokrej ziemi i zbyt małej ilości światła. Jeśli sadzonka więdnie, nie podlewaj jej automatycznie. Najpierw sprawdź, czy podłoże jest faktycznie suche i czy pojemnik ma odpływ.
Od jednej pelargonii do pełnej skrzynki na balkon
Do pierwszej próby przygotuj nie jedną, lecz 4-6 sadzonek. Nawet przy dobrych warunkach pojedynczy pęd może się nie przyjąć, a większa liczba zwiększa szansę na równy zestaw roślin. Każdą sadzonkę możesz oznaczyć nazwą odmiany, szczególnie jeśli rozmnażasz pelargonie o różnych kolorach lub pokroju.
Najlepszy efekt daje połączenie zdrowej rośliny matecznej, młodych pędów, lekkiej ziemi i oszczędnego podlewania. Gdy korzenie się rozwiną, dalsza uprawa jest już podobna do pielęgnacji zwykłej pelargonii. To prosty sposób na odnowienie balkonu bez kupowania całego zestawu nowych roślin każdej wiosny.
